Les alt for bare 10 kr!

Skogen er eit grønt tempel

Det var eit lys over store og små i Hans Børlis dikting. Om ein månad ville poeten fylt 100 år.

Publisert 08. november 2018

– Hos Hans Børli tek naturen imot oss alle, akkurat som Gud, seier Adelheid Seyfarth Gulbrandsen.

Børli arbeidde heile sitt yrkesaktive liv som tømmarhoggar. «Skogens diktar» er i år blitt heidra gjennom ei rekke ulike arrangement knytt til 100-årsjubileet for fødselen hans. Sjølve datoen er neste månad, den 8. desember. Dette blir markert ei rekke stader, ikkje minst i Børli heimkommune Eidskog på Hedmarken, der også Seyfarth Gulbrandsen bur.

– Eg har alltid vore opptatt av å vere ein del av naturen, seier forfattaren som sjølv er aktuell denne månaden, men den nye romanen De fortapte.

– Men Børlis natur formidlar også sorg, smerte og harde levekår. Han skriv ikkje berre om den snille DNT-naturen. Gud fjernar ikkje all sorg og smerte. Nei, vi må leve i det, i naturen. Ta for eksempel Børlis forhold til jakt. Jakt er for Børli veldig smertefullt. I alt han skriv om jakt, finner du sorga over å drepe og øydelegge.

Gud og naturen

I eit av dikta sine, «Alt som er uten bilde», skreiv Børli:

Et menneske uten gudsfølelse - nei,
det tror jeg ikke eksisterer.

Når eg les dette for Adelheid Seyfarth Gulbrandsen, viser ho til Spinoza, og seier det ikkje trenger vere noko motsetning mellom panteisme og ein kristen Gud.

– Dette ser eg òg hos medmenneska mine her kor eg bur oppe i skogen. Dei har ei oppriktig gudstru, men òg eit realistisk forhold til naturen. Dei trur ikkje dei kan knipse i fingrane og få det dei vil ha av Gud. Det ligg ei erfaring her om at Gud er like lite snill som naturen. Naturen held på med sitt, og han gjer det ikkje på våre premiss.

Gulbrandsen er stille i nokre sekund, før ho held fram.

– Naturen sine vegar er uransakelege, lik Guds vegar. Den utsegna ville nok også Børli slutta seg til.

ANNONSE
Illustrasjon: Stian Hole

I alt Børli skriv om jakt, finner du sorga over å drepe og øydelegge.

ANNONSE

Skogens alter

Hans Børli vart ikkje sett på som ein religiøs diktar i si samtid, sjølv om poesien hans er full av religiøse referansar. Men det er òg sagt at han er ein av diktarane som blir oftast sitert av prestar. Tidlegare pilegrimsprest i Hamar bispedømme, Arne Bakken, har i ein artikkel i Nytt norsk kirkeblad skrive om det heilage rommet hos Børli. Han seier Børli er som ein liturg.

– Han bringer alt for eit altar. Alle levande møter opp hos Børli og blir sette i sentrum.

Bakken er opptatt av altaret som språkleg bilde i Børlis dikting. Han meiner at altaret hos Børli blir ein hyllest og takk til livet.

– Børli har sjølv spurt kvifor det var så lite lovprising i Den norske kyrkja. Kanskje det er derfor han bruker altarbilde så mykje, for å bringe alt saman. For han er altaret staden vi bringer alt til, der set vi alt saman for å forstå. Og naturen er altaret for han, heile året gjennom. Børli ser syklusen med alt som dør og står opp igjen, med haust, vinter, vår, og sommar. For han er det ei liturgisk handling som skjer i naturen.

Gudsteneste på trappa

I ein samtale Bakken hadde med dotter til Hans Børli, fortalte ho at faren hadde sagt at «det dypeste i menneskelivet er av sakral karakter». For Bakken viser denne utsegna at opplevinga av Gud og opplevinga av naturen var det same for Børli.

– Alt er symbol på den kosmiske venleiken, alt blir til meir enn berre det vi ser. Børli brukar dikta og naturen til å vekke oss, til å sjå at vi lever.

Hans Børli (1918-1989)

Norsk lyrikar kjent som «skogens diktar» og for sine folkekjære dikt. 
I dei første diktsamlingane sine skreiv han tradisjonalistisk, men gjekk seinare i modernistisk retning.

Børli fekk blant anna Kritikarprisen og var nominert til Nordisk råds litteraturpris.

Den 8. desember 2018 er det 100 år sidan Børli vart fødd.

Logg inn for å lese videre

eller

Ikke kunde?

Registrer deg her og les Vårt Land i 10 uker for kr 10*.

10 uker - 10 kroner

*Abonnementet er løpende og kan sies opp når som helst. Etter prøveperioden fornyes det automatisk, til rabattert pris kr 199 per måned.

Les også